Od premiery Firefoksa 3.6 minęło 2 miesiące i jest teraz (mam na myśli wersję 3.6) nie tylko najpopularniejszą przeglądarką wśród użytkowników Firefoksa, ale także najpopularniejszą na polskim rynku. Od premiery Internet Explorera 8.0 minął rok i wciąż przegrywa ze starszą wersją – 7.0.

Nie dziwi mnie to specjalnie – Mozilla aktywnie zachęca użytkowników starszych wersji do przesiadki. Robi też analizy – bada, co zrobić, by ludzie nie zwlekali z aktualizacją, wprowadza zmiany i weryfikuje wyniki. Microsoft tak nie potrafi?

Dokładne wyniki badania popularności przeglądarek: Ranking.pl, 15-21 marca 2010.

Wersja jest bardzo testowa – prawie wszystkie elementy interfejsu zostały z niej usunięte, chodziło zapewne o pokazanie możliwości nowej wersji silnika Trident.

Pierwszą rzeczą, którą zrobiłem po uruchomieniu aplikacji – to wejście na stronę Acid3 Test. Wynik? 55 punktów. Nie rzuca na kolana, przy stu (WebKit, Presto) lub prawie stu (Gecko) punktach, ale to jednak duża poprawa w stosunku do 20 punktów w IE8.

Zerknąłem na szczegóły. Coś mało błędów dot. SVG. Hmm… Czyżby do IE9 dodano obsługę SVG? Tak! Po chwili entuzjazmu zauważyłem, że do obsługi SVG zbliżonej do konkurencji to jeszcze droga daleka, ale ważne, że wreszcie zaczęli.

Dalej mamy kolejną niespodziankę – obsługa XHTML. Wreszcze IE wie co to MIME application/xhtml+xml! Co prawda cały świat zmierza już kierunku HTML5, ale powinno to się przydać. Sprawdziłem na szybko jak z tą obsługą jest. Zrobiłem dwa testy. Pierwszy – czy poradzi sobie z odkodowaniem encji, której opis został dodany do DOCTYPE’a (daje radę) i czy wie jak sobie poradzić w XHTML-u z czymś takim:

<p style="color: black"><span style="color: red" />Ten tekst nie jest czerwony.</p>

No i z tym też sobie poradził.

Do tego dochodzi obsługa własności CSS3: border-radius, opacity, dodano wsparcie dla nowych pseudoklas w rodzaju :nth-last-child(n), HTML5 Selection i inne. Po szczegóły odsyłam na strony Microsoftu, a ja idę ochłonąć.

Czwartek, 4 lutego. Orange France i carbonnade à la flamande

Przylot

Tym razem przyleciałem tam z Markiem już w czwartek, by troszkę więcej pozwiedzać. Właściwie już sam port lotniczy w Brukseli z długą, niekończącą się seria chodników ruchomych (prowadzących do strefy odbioru bagażu) mógłby być atrakcją turystyczną. Bo jest to coś co mi się przypomina, gdy pada hasło Bruksela. Jako, że było już trochę późno – zapomnieliśmy o zwiedzaniu i zdecydowaliśmy się coś zjeść. Postanowiliśmy wspomóc się Internetem, za który niestety trzeba w naszym hotelu zapłacić.

Orange France

Może zdanie z Internetem bym sobie darował, gdyby nie jakość świadczonej usługi. W hotelu można było skorzystać z bezprzewodowego Internetu dostarczanego przez Orange France, płacąc 9,90 € za 24 godziny. Tanio to nie jest, ale niech będzie. Ciekawie było już na etapie przeglądania regulaminu usługi. Okazało się, że wymagany jest komputer klasy PC oraz przeglądarka internetowa Internet Netscape navigator 5.5 lub nowszy ewentualnie Internet Explorer 4.67 lub nowszy. Oj, chyba nie spełniam wymagań… No i nigdy nie słyszałem o czymś takim jak Internet Netscape navigator, ani nawet o Netscape Navigator w wersji 5.5 czy Internet Explorerze 4.67. Postanowiłem zaryzykować te parę euro. Dostałem login i hasło, no i jakoś to działało. Zdarzało się, że gdy połączenie padło – system przekierowywał mnie do strony logowania. Po zalogowaniu się i próbie wejścia na jakąkolwiek stronę – znów pojawiał się ekran logowania. I potem kilkanaście minut walki z ich oprogramowaniem. Marek, próbujący korzystać z sieci przez iPoda, miał jeszcze ciekawsze przygody, ale to już osobna historia. Moja zła opinia na temat firmy Orange – jeszcze bardziej się pogorszyła…

Falstaff

Gdy uporaliśmy się z Internetem – wybraliśmy miejsce na kolację – Falstaff, przy Henri Maus 19. Polecam tam genialne carbonnade à la flamande, tradycyjną potrawę belgijską  – kawałki wołowej polędwicy smażone na ciemnym piwie. A to wszystko podawane oczywiście z pysznymi frytkami. Jeśli dodamy do tego wspaniałe piwo Leffe, to właściwie czwartkowe zwiedzanie można zakończyć .

Piątek, 5 lutego. Atomium

Na ten dzień zaplanowaliśmy zobaczyć coś ciekawego w tym mieście. Wybór padł na Atiomium, ponad 100-metrowej wysokości budowlę, składająca się z dziewięciu połączonych ze sobą sfer, będąca powiększeniem kryształku żelaza. Budowla powstała na Expo ’58 i – podobnie jak wieża Eiffla – miała być po zakończeniu wystawy rozebrana. Stała się jednak tak popularna, że zdecydowano się ją zostawić, dzięki czemu można ją zwiedzać do dziś.

Do najwyżej położonej sfery, gdzie jest punkt widokowy, można dostać się windą (w tamtych latach najszybszą na świecie), a potem porusza się po obiekcie schodami – głownie ruchomymi. W środku znajduje się wystawa poświęcona Expo ’58, restauracja i snack bar. Wspominam o tym snack barze nie bez przyczyny – mają tam takie same krzesła, jakie były prezentowane na wspomnianej wystawie. Te (a przynajmniej podobne do nich) ponadczasowe krzesła można kupić obecnie w sklepach. Ciekawe, czy wtedy wydawały się ludziom futurystyczne…

Chcieliśmy potem zwiedzić Mini-Europe, która jest obok, ale była niestety zamknięta. Zjedliśmy w Le 7ieme Art (polecam gyros), potem pognaliśmy zobaczyć siedzibę Komisji Europejskiej i Parlamentu Europejskiego i dzień zwiedzania się skończył.

Sobota, 6 lutego. FOSDEM, dzień pierwszy

FOSDEM dance

No i nadszedł dzień FOSDEM-u. Ponad 5000 geeków, ponad 200 wykładów, 2 dni, 0 € (jak głosi FOSDEM-owa gazetka) i dziesiąta taka impreza z rzędu. Zaczęło się od FOSDEM dance, który tym razem został odtańczony nie przez prowadzących, a przez wszystkich obecnych na sali (ze mną włącznie).

Pada sieć

Pierwszy keynote – Promoting Open Source Methods at a Large Company. Niestety się zawiodłem. Brooks Davis z Aerospace nie pokazywał żadnych slajdów, ani nie miał dobrego kontaktu z publicznością. To spowodowało, że wykład był bardzo monotonny i trudno było go słuchać. No i po chwili nie wytrzymywały routery bezprzewodowe, bo wszyscy wyciągnęli laptopy, telefony i wszystko co łączy się z Internetem.

Evil on the Internet

Drugi keynote był już zdecydowanie ciekawszy. Prezentujący: Richard Clayton, temat: Evil on the Internet. To już było zdecydowanie lepsze. Facet mówił na temat phishingu, ofert pracy służących praniu brudnych pieniędzy, fałszywych bankach i tym podobnych. Pokazywał jak w prosty sposób, używając narzędzi Google, łatwo zweryfikować z czym mamy do czynienia. Najbardziej widowiskowe (a równocześnie proste i oczywiste) było chyba użycie Google Street View, gdzie pokazał, że pod adresem banku – podanym na stronie tegoż banku – nic nie ma.

Na co Google wydaje dużo pieniędzy

Potem przenieśliśmy się wszyscy do dev-roomów. Tym razem nie miałem takiego problemu, jak dwa lata temu (kilka interesujących wykładów w tym samym czasie) i zdecydowałem się spędzić czas w pokoju mozillowym.

Wspomnę o kilku wykładach, a raczej o tym, co pamiętam po dwóch tygodniach .

Tristan Nitot we wstępie mówił m.in. o ballot screen i o tym jak się do tego przygotowuje Google (dziesiątki milionów dolarów wydanych na reklamę) i Mozilla.

Apple dziś jak AT&T w latach ’50

Dość ciekawy był wykład Hackability, który prezentował Tristan i Paul Rouget. Tak w wielkim skrócie było to przeciwstawienie sobie dwóch różnych podejść do technologii przez dostawców sprzętu i oprogramowania. Z jednej strony mamy do czynienia z polityką zamkniętą, gdzie użytkownik sprzętu czy oprogramowania nic lub niewiele może zrobić, poza tym, na co pozwoli mu producent. Tristan wspomniał o firmie telekomunikacyjnej AT&T, która jeszcze w latach pięćdziesiątych ubiegłego wieku zabraniała wpinania do jej sieci jakiegokolwiek sprzętu, który nie był przez tę firmę sprzedawany. Bo niby takie niesprzedawane przez nich urządzenie może im popsuć coś w sieci. Wyobrażacie sobie, że rodzima tepsa mówi Wam, że możecie używać tylko aparatów przez nich sprzedawanych? Niewiele się to różni od polityki firmy Apple stosowanej w przypadku iPhone’a (wspomnianego w wykładzie)… Z drugiej strony polityka otwarta – Wikipedia, wolne i otwarte oprogramowanie itp. – dzięki której użytkownik może o wiele więcej. I tutaj Paul zademonstrował możliwości jakie nam daje nam HTML5, otwarty standard.

HTML5

Ogromne tłumy zgromadziła prezentacja Roberta Nymana – HTML5. Części nie udało się nawet dostać na salę… Prezentacja była tak dobrze przygotowana i poprowadzona, że nawet ktoś kto bardzo interesuje się HTML5 i wie na ten temat dużo – na pewno się nie nudził. Robert mówił o tym, jak do tego wszystkiego doszło, jakie są cechy HTML5, z jakimi problemami się spotykamy i jak je rozwiązywać. Jak można się domyślić problemem jest produkt jednego z graczy na rynku przeglądarek, porównany tutaj do Dartha Vadera.

Po tej prezentacji Paul znowu pokazał kilka demonstracji wykorzystujących HTML5, otwarte formaty wideo, SVG, WebGL i połączenie tego wszystkiego.

Laser tag i kręgle

Wieczorem w Crosby Mozilla zorganizowała kolację i zadbała o trochę rozrywki. Po kolacji udaliśmy się na partyjkę w laser tag, a później zagraliśmy w kręgle.

Niedziela, 7 lutego. FOSDEM, dzień drugi

Fennnec na iPhone’a

W niedzielę Mark Finkle mówił o mobilnej wersji Firefoksa na różne systemy. I z tego co pamiętam jedynym liczącym się systemem, który nie będzie wspierany przez Mozillę jest w tej chwili iPhone OS (jak można się domyślać ze względu na politykę firmy Apple).

Kobiety w Mozilli i trudności językowe

Alix Cazenave i Delphine Lebédel mówiły o udziale kobiet w projektach mozillowych, a Pike (który – jak się okazało dzień wcześniej – nieźle gra w kręgle) o L20n tłumacząc audytorium problemy lokalizacyjne na przykładzie języka polskiego.

Jetpack i Drumbeat

Gandalf mówił o Jetpacku, a Mark Surman i Alina Mierlus o planach, związanych z projektem Drumbeat w Europie. Nie były to ostatnie prezentacje, ale po nich musieliśmy niestety udać się na samolot.

Taka jedna uwaga na koniec. Gdzieś przeczytałem, że w Brukseli co druga napotkana osoba mówi po angielsku, a co trzecia po polsku. Hmmm… nie wiem, czy nie jest odwrotnie .

Zespół IE chwali się poprawioną wydajnością – w teście SunSpider 09 deweloperska wersja Explorera osiąga podobno wyniki porównywalne z Firefoksem 3.5. Podają też aktualny wynik w teście Acid3 – przechodzą 32 testy. To trzy razy gorzej niż konkurencja, ale lepsze to niż 20 przechodzących testów w IE8.

Z innych istotnych rzeczy – IE9 ma już niemal pełną obsługę CSS3 selectors i obsługuje border-radius.

Ani słowa o SVG, więc o jakimkolwiek wsparciu tego formatu w dziewiątce możemy chyba zapomnieć. Zaległości w porównaniu z konkurencją mają dość duże, ale lepszy rydz niż nic… Problem w tym, że jeśli będą gonić konkurencję w takim tempie, to zanim dogonią, mogą całkowicie zniknąć z rynku. W Polsce Microsoft ma już mniej niż 1/3 rynku przeglądarek internetowych…

Tak poważne błędy pojawiały się już kilkakrotnie (raz trzeba było długo czekać na poprawkę, innym razem Microsoft naprawił błędy dość szybko), ale nie odbijało się to tak gwałtownie na statystykach.

Co się do tego przyczyniło?

Dziś na stronie logowania do systemu transakcyjnego Inteligo zobaczyłem coś takiego:

Komunikat na stronie logowania https://secure.inteligo.com.pl/

Czyżby klienci Inteligo potraktowali to bardzo poważnie? A to w końcu ponad 600 tys. osób…

W Firefoksie można to okno wywołać, klikając prawym przyciskiem myszy na oglądanej stronie i wybierając z menu kontekstowego “Informacje o stronie”. Dodatkowo w Firefoksie 3 można to zrobić klikając na ikonę (tzw. favicon) obok paska adresu, a potem przycisk “Więcej informacji…”. W Internet Explorerze – z menu Plik wybieramy “Właściwości”. Myślę, że poniższe zrzuty ekranu mówią same za siebie.

Internet Explorer 8.0 Beta:

Firefox 3.0 Trunk, podstawowe informacje:

Media, czyli głównie grafika:

Kanały RSS i Atom:

Co wolno witrynie, którą przeglądamy:

Informacje związane z bezpieczeństwem:

Chciałem zwrócić uwagę na wygląd i sposób organizacji, a przy okazji wyszło, że można tam znaleźć wiele przydatnych informacji. Zapewne zdecydowana większość użytkowników tego okna nigdy nie zobaczy, ale tym bardziej zorientowanym będzie się z tego wygodniej korzystało. Różnica w wyglądzie tego okna pomiędzy dwoma konkurującymi ze sobą przeglądarkami jest ogromna.

To może teraz przy okazji coś o podobieństwach – Mozilla poprawiła wygląd ikon w głównym oknie – na swoje miejsce wrócił “domek”, czyli przycisk do wywołania strony domowej, a ikony odświeżania i zatrzymywania są grubsze.

Poza ikoną “Odśwież bieżącą stronę” nawiązuje kolorystycznie do tego co znamy z Internet Explorera 6:

Nie przeszkadza mi to jednak w stwierdzeniu, że obecnie proponowany zestaw ikon jest najlepszy z dotychczasowych.

Aha, jeszcze jedna uwaga – na zrzucie ekranu Firefoksa jest widoczna strona logowania do systemu bankowego BZ WBK. To nie jest przypadek – tak naprawdę to miałem napisać artykuł właśnie o tym banku, sprawa z ikonami i oknem “Informacje o stronie” wyszła przy okazji. Na temat banku napiszę w późniejszym terminie.

Aktualizacja: Nie zwróciłem uwagi, że w Firefoksie “Informacje o stronie” można wybrać również z menu Narzędzia.

Wygląda na to, że finalna wersja Internet Explorera 8 będzie najciekawszym wydaniem tej przeglądarki od jakichś 10 lat.

Zerknąłem na IEBlog, no i faktycznie… Uśmiecha się stamtąd do nas testowa buźka. Ludzie z Microsoftu umieścili w sieci nawet film, pokazujący (między innymi) miesiąc po miesiącu zmiany w wyświetlaniu testu. Po obejrzeniu filmu nabrałem jednak wątpliwości. W ostatniej fazie widać ładną buźkę, pokazano zmieniający się kolor nosa po najechaniu na rysunek wskaźnikiem myszy, niestety widać też pasek przewijania (ang. scrollbar), który nie powinien się tutaj pojawiać i jego obecność – z tego co mi wiadomo – świadczy o tym, że przeglądarka nie do końca przeszła test.

Podobną sytuację mieliśmy dwa lata temu z Konquerorem. Po pewnym czasie ludzie z teamu KDE to poprawili i przeglądarka ta dołączyła do zacnego grona.

Mimo tego jednego drobnego problemu to dobra wiadomość dla webmasterów. Zanosiło się już na to, że kolejna wersja przeglądarki Microsoftu będzie porażką (nie było żadnych informacji o postępach prac), a teraz widać światełko w tunelu. Czekam na publiczną wersję Internet Explorera 8.

Jeśli weźmiemy pod uwagę wszystkie wersje – Explorer ma w Europie 66,5% udziału, Firefox 27,8%. XiTi nie przedstawiło pełnych danych z polskiego terenu, ale z artykułu możemy się dowiedzieć, że odbiegamy trochę od średniej. W Polsce przeglądarka Mozilli opanowała niemal 40% rynku! Wynik różni się znacznie od podawanego przez Gemius, niestety nie bardzo można porównać oba systemy (patrząc tylko na Polskę), bo XiTi nie ujawnia tak szczegółowych danych, jak Gemius. Wiemy jedynie, że na wyniki pracuje na całym świecie 275 000 witryn internetowych, ponad 11 miliardów odsłon miesięcznie.

Myślę, że na uwagę zasługuje jeszcze inny fakt. Kiedy oczekiwaliśmy pojawienia się na rynku Internet Explorera 7, zastanawialiśmy się, jak to wpłynie na wzrost popularności Firefoksa. Teraz już to wiemy. Myślę, że nie jest przesadą, jeśli napiszę, że najnowsza przeglądarka Microsoftu poniosła porażkę. Internet Explorer 7 i Firefox 2 wystartowały niemal w tym samym czasie (przeglądarka Microsoftu tydzień wcześniej). Ile teraz osób używa “siódemki”, pierwszego po 5 latach wydania tego programu? 7,9%. A Firefoksa 2? 19,2%. Wynik Firefoksa jest zaskakująco dobry, pomimo iż najnowszy “Explorer” jest udostępniony przez Microsoft w ramach automatycznych aktualizacji, a Firefox 2 jeszcze nie!

Celem nie jest teraz – jak kiedyś – zdobycie iluś tam procent tortu. To już jest walka o pierwszą pozycję na rynku. Wszystko wskazuje na to, że to się uda. Czego sobie i wszystkim użytkownikom Firefoksa życzę.

Źródło: Gemius SA, gemiusTraffic, 13 III 2007 – 19 III 2007. Szczegóły: www.ranking.pl.