Kategorie
IT przeglÄ…darki internetowe strony internetowe webmasterka

Czekałem na to 16 lat, czyli historia o tym, jak szybko działa Microsoft

Czekałem 16 lat na to, aż Microsoft wyda przeglądarkę internetową, która potrafi w pełni wyświetlić strony systemu statystyk internetowych „Orwell Stat”.

Będzie trochę dla pasjonatów standardów sieciowych, przeglądarek internetowych, programistów serwisów internetowych, ludzi pamiętających czasy „sprzed Firefoksa” i tych, którzy chcieliby się dowiedzieć jak to wtedy było.

Cofnijmy siÄ™ trochÄ™ w czasie.

Październik 2003

Forum MozillaPL.org

Przypadkiem odkrywam forum MozillaPL.org i sekcję dotyczącą standardów sieciowych. Choć to nie pierwsze moje zetknięcie ze standardami sieciowymi, to pierwszy raz dociera do mnie, jak jest to ważne i zaczynam rozumieć całą koncepcję za tym stojącą. Będzie to później miało duże znaczenie.

Wybór tematu pracy dyplomowej

BÄ™dÄ…c na ostatnim roku studiów, wybieram temat pracy dyplomowej – bÄ™dzie nim system zbierajÄ…cy ruch na witrynach internetowych. I to wÅ‚aÅ›ciwie kolejny przypadek. IstniejÄ…ce wtedy na rynku systemy bardzo sÅ‚abo radzÄ… sobie z rozpoznawaniem przeglÄ…darek internetowych. Najlepszy jest system firmy Gemius, który wykrywa ich aż… 6. Mam wÅ‚asnÄ… stronÄ™ internetowÄ… i sam chciaÅ‚bym rozpoznawać wszystko, co siÄ™ tylko da. Stworzenie tego typu systemu sugeruje mój promotor (co za zbieg okolicznoÅ›ci!), choć niekonieczne ma takie same cele. Tak powstaje System statystyk internetowych „Orwell Stat”. NazwÄ™, jak można siÄ™ domyÅ›leć, biorÄ™ od nazwiska twórcy książki Rok 1984 George’a Orwella. System, który zbiera dane o użytkownikach wchodzÄ…cych na strony nasuwa mi takie skojarzenia.

Rynek przeglÄ…darek internetowych

To, jak wygląda rynek przeglądarek internetowych najlepiej wyjaśni prosty wykres.

Wykres kołowy: Internet Explorer: 96%, inni: 4%

NajnowszÄ… i najbardziej popularnÄ… wersjÄ™ Internet Explorera jest wersja 6 – 60% rynku – i wersja 5 – 34% (Gemius, dane od 30.09 do 6.10.2013). SÄ… to czasy, gdy Microsoft, po latach szybkiego rozwoju i wpakowaniu w ten projekt mnóstwa pieniÄ™dzy, uznaÅ‚, że wygraÅ‚ i rozwój tej przeglÄ…darki zostaÅ‚ gwaÅ‚townie spowolniony. WÅ›ród twórców stron internetowych, którzy znajÄ… (ówczesnÄ…) specyfikacjÄ™ HTML (4.01), czy CSS, jest to produkt powszechnie znienawidzony z powodu niepodążania za standardami, a w niektórych sytuacjach dość nieprzewidywalnego zachowania.

Kwiecień 2004

KlarujÄ… siÄ™ wymagania techniczne

Gdy najważniejsza część systemu (czyli silnik zbierający i rozpoznający oprogramowanie) już działa, zabieram się za przygotowanie strony internetowej. Stawiam sobie następujące cele, jakie strona ma spełniać:

  • ma używać najnowszych standardów – XHTML 1.1, CSS 2.1 i SVG 1.1
  • ma być wygodna w obsÅ‚udze przez osoby z niepeÅ‚nosprawnoÅ›ciami
  • do wyrenderowania strony nie bÄ™dzie używany JavaScript
  • przyjmowanie ciasteczek ma być opcjonalne
  • treść ma być dostÄ™pna dla każdej przeglÄ…darki internetowej obsÅ‚ugujÄ…cej protokół HTTP 1.1 (czyli każdej poza tymi pierwszymi: Mosaic, Netscape Navigator 1, Internet Explorer 1 i 2)

Ten ostatni warunek mógłby brzmieć:

  • treść ma być dostÄ™pna dla każdej przeglÄ…darki internetowej obsÅ‚ugujÄ…cej protokół HTTP 1.0 (czyli każdej)

tylko musiaÅ‚bym wtedy – specjalnie dla tej strony – wykupić adres IP u mojej firmy hostingowej, czego nie chcÄ™ robić.

W tamtych czasach wiÄ™kszość webmasterów powiedziaÅ‚aby, że stworzenie czegoÅ› takiego jest niemożliwe. Obawiam siÄ™, że i dzisiaj spora grupa może tak twierdzić. InnÄ… sprawÄ… jest, że przy tak postawionych wymaganiach strona nie mogÅ‚a wszÄ™dzie wyglÄ…dać identycznie. A powody byÅ‚y zupeÅ‚nie prozaiczne. Weźmy np. Netscape Navigator 2. W chwili jego wydania nie istniaÅ‚ żaden ze standardów, który postanowiÅ‚em użyć… Brzmi jak ciekawe wyzwanie, prawda?

Wrzesień 2004

Projekt zostaje ukończony.

  • Strona może być przeglÄ…dana w dowolnej przeglÄ…darce (obsÅ‚ugujÄ…cej HTTP 1.1).
  • Do wyÅ›wietlenia treÅ›ci nie jest potrzebna obsÅ‚uga JavaScript (strona w ogóle go nie używa).
  • Nie jest konieczna obsÅ‚uga interfejsu graficznego (dziaÅ‚a bardzo dobrze w przeglÄ…darkach tekstowych).
  • Nie wymaga przyjmowania ciasteczek.
  • Jest dostÄ™pna dla osób z niepeÅ‚nosprawnoÅ›ciami (speÅ‚nia najwyższe kryteria dostÄ™pnoÅ›ci WAI-AAA).
  • PrzeglÄ…darka nie musi obsÅ‚ugiwać żadnych wtyczek (np. Flash czy Java).
  • Serwer odpytuje przeglÄ…darkÄ™, co ona potrafi. Gdy potrafi ona w peÅ‚ni obsÅ‚ugiwać aplikacje XHTML 1.1 – dostaje peÅ‚nÄ… wersjÄ™ z wszystkimi wodotryskami. JeÅ›li nie – dostaje XHTML w trybie kompatybilnoÅ›ci, bez graficznych udogodnieÅ„.

Jest tylko malutki problemik… W dniu ukoÅ„czenia projektu nie istnieje na rynku przeglÄ…darka, która potrafi w peÅ‚ni wyÅ›wietlić system Orwell Stat. Serwis jest tak napisany, że nikt (bez analizy kodu) nie domyÅ›li siÄ™, że czegoÅ› brakuje, bo dostÄ™p do treÅ›ci jest w peÅ‚ni zapewniony.

Głównym problemem jest animowany wykres w SVG. Istnieją dwie przeglądarki na rynku, które obsługują SVG. To specjalna eksperymentalna wersja Mozilli (poprzednik dzisiejszego SeaMonkey) i eksperymentalna przeglądarka (a właściwie narzędzie do edycji stron) od W3C: Amaya. Pierwsza z nich nie obsługuje animacji, a druga kompletnie nie radzi sobie ze stylami CSS.

Ja sam, żeby sprawdzić, czy to co napisałem ma szansę zadziałać w przyszłości używam wtyczki Adobe SVG Viewer i zmieniam SVG 1.1 na 1.0.

Marzec 2005

Ukazuje siÄ™ testowa wersji Opery, która obsÅ‚uguje SVG, wraz z animacjÄ…. Niestety obsÅ‚uga jest bardzo ograniczona (jest to SVG Tiny – specjalna uproszczona wersja SVG powstaÅ‚a z myÅ›lÄ… o urzÄ…dzeniach mobilnych). Å»eby Opera w ogóle byÅ‚a w stanie wyÅ›wietlić wykres – muszÄ™ przenieść część informacji o wykresie z pliku CSS do SVG. DziÄ™ki temu po pół roku czekania jest w koÅ„cu na rynku przeglÄ…darka, która potrafi wszystko wyÅ›wietlić, tak, jak to sobie zaplanowaÅ‚em. Super, teraz wystarczy poczekać, aż testowa wersja Opery zamieni siÄ™ w finalnÄ… i pozostali doÅ‚Ä…czÄ… do Norwegów. Ile to może potrwać? Rok? Chyba nie wiÄ™cej niż dwa lata.

Kwiecień 2005

Ukazuje się Opera 8. Pierwsza finalna wersja Opery i pierwsza przeglądarka internetowa w ogóle, która natywnie potrafi w pełni wyświetlić Orwell Stat.

Luty 2009

Apple wypuszcza Safari 4.

Maj 2009

Google publikuje Chrome 2.

Marzec 2011

Mozilla wydaje Firefox 4.

Styczeń 2020

15 stycznia 2020, po niespeÅ‚na 16 latach od ukazania siÄ™ systemu Orwell Stat, Microsoft wydaje Edge 79. Szes-na-Å›cie lat! Na dodatek Edge potrafi to wyÅ›wietlić tylko dlatego, że Microsoft zmienia silnik na ten używany przez Chrome’a czy OperÄ™.

A Internet Explorer? Niekwestionowany król przeglÄ…darek w chwili powstawania systemu statystyk? Cóż… umarÅ‚ zanim taka funkcja siÄ™ w nim pojawiÅ‚a.

Epilog

Na koniec o tym dlaczego standardy są ważne. Orwell Stat wyświetla się nieprzerwanie od 16 lat w praktycznie każdej przeglądarce. Jedyną wymuszoną zmianą było dopasowanie się do możliwości Opery w 2005 roku. Bez tego musiałbym czekać na pierwsze efekty kilka lat dłużej.

Gdyby ktoÅ› pytaÅ‚: o ile front-end wyglÄ…da w porzÄ…dku, to strona serwerowa to raczej wstydliwy temat. Za każdym razem, gdy patrzÄ™ na kod, to nasuwa mi siÄ™ myÅ›l, że nie miaÅ‚em pojÄ™cia, o tym co robiÄ™…


Kategorie
dzieje siÄ™ Internet Explorer IT przeglÄ…darki internetowe

Internet Explorer 9 z obsługą SVG i XHTML

Myślałem, że na takie cuda przyjdzie nam czekać do wydania dziesiątej wersji. Jednak myliłem się. Microsoft udostępnił testową wersję Internet Explorera 9 z obsługą m.in. SVG i XHTML.

Wersja jest bardzo testowa – prawie wszystkie elementy interfejsu zostaÅ‚y z niej usuniÄ™te, chodziÅ‚o zapewne o pokazanie możliwoÅ›ci nowej wersji silnika Trident.

PierwszÄ… rzeczÄ…, którÄ… zrobiÅ‚em po uruchomieniu aplikacji – to wejÅ›cie na stronÄ™ Acid3 Test. Wynik? 55 punktów. Nie rzuca na kolana, przy stu (WebKit, Presto) lub prawie stu (Gecko) punktach, ale to jednak duża poprawa w stosunku do 20 punktów w IE8.

Wyniki testu Acid 3 uruchomionego w IE9 (55 punktów na 100 możliwych)

ZerknÄ…Å‚em na szczegóły. CoÅ› maÅ‚o bÅ‚Ä™dów dot. SVG. Hmm… Czyżby do IE9 dodano obsÅ‚ugÄ™ SVG? Tak! Po chwili entuzjazmu zauważyÅ‚em, że do obsÅ‚ugi SVG zbliżonej do konkurencji to jeszcze droga daleka, ale ważne, że wreszcie zaczÄ™li.

Dalej mamy kolejnÄ… niespodziankÄ™ – obsÅ‚uga XHTML. Wreszcze IE wie co to MIME application/xhtml+xml! Co prawda caÅ‚y Å›wiat zmierza już kierunku HTML5, ale powinno to siÄ™ przydać. SprawdziÅ‚em na szybko jak z tÄ… obsÅ‚ugÄ… jest. ZrobiÅ‚em dwa testy. Pierwszy – czy poradzi sobie z odkodowaniem encji, której opis zostaÅ‚ dodany do DOCTYPE’a (daje radÄ™) i czy wie jak sobie poradzić w XHTML-u z czymÅ› takim:

<p style="color: black"><span style="color: red" />Ten tekst nie jest czerwony.</p>

No i z tym też sobie poradził.

Do tego dochodzi obsługa własności CSS3: border-radius, opacity, dodano wsparcie dla nowych pseudoklas w rodzaju :nth-last-child(n), HTML5 Selection i inne. Po szczegóły odsyłam na strony Microsoftu, a ja idę ochłonąć.